MegaThreats หนังสือน่าอ่านจาก Nouriel Roubini #TheDailyDose Live! ยามเช้า

요약 보기

이 영상은 Nouriel Roubini의 'Mega Threats' 책을 소개하며 글로벌 부채 위기를 경고하는 내용이다. 핵심 주장은 전 세계 공공·민간 부채가 사상 최고 수준이며 계속 증가하고 있다는 것이다. 민간 부채는 2021년 말 기준 글로벌 GDP의 350%를 넘었고, 부채 비율은 22%에서 350%까지 급증했다고 언급했다. 향후 15년 평균 증가율을 바탕으로 한 대략적 추정치로 2030년 글로벌 부채가 약 360조 달러에 이를 수 있다고 제시했다. 코로나19 대응을 위한 미국의 대규모 재정 지출(1.9조 달러 구호 패키지 등, 2019년 이후 약 4.5조 달러 추가)이 공공 부채를 크게 늘렸다고 지적했다. 유럽도 전후 이후 보지 못한 수준의 부채 증가를 겪고 있으며, 부채 증가 속도가 경제성장률을 앞지르고 있다고 주장했다. 인플레이션이 상승하면 일부 국가가 IMF 등 국제기구에 대한 채무 불이행 위험에 처할 수 있다고 경고했다. 미국 정부의 지출 구조 개혁(정부기관 축소, 국방예산 비효율 등)과 관련한 정치적 논쟁도 다뤄졌다. 아르헨티나와 브라질 등 신흥국의 재정 상황도 언급되었으나 구체적 수치는 없다. 출연자는 책을 소개하며 비관적 전망(Dr. Doom)을 강조했으나 특정 자산의 가격 방향에 대한 발언은 없다. 부동산 담보 증권화, 서브프라임 모기지 위험에 대한 언급도 있었으나 현재 시점의 구체적 전망은 제시되지 않았다. 특정 종목·지수·환율·금리에 대한 1~3개월 가격 방향 예측은 확인되지 않았다.

다듬은 글

※ AI가 다듬은 글(오탈자·군말 정리)

01. หนังสือเล่มนี้มีหลายบทและหลายเรื่องราว แต่มีประเด็นหนึ่งที่เกี่ยวกับภาระหนี้ นั่นคือ "มารดาแห่งวิกฤตทั้งปวง" (The Mother of All Dead Crisis) ซึ่งผมเคยเขียนถึงไปแล้ว ทีมแปลได้เรียบเรียงและปรับแก้มาถึงหน้า 21 สิ่งที่น่าสนใจคือโลกของเรากำลังอยู่ในสถานการณ์เดียวกันนี้

02. หากอัตราเงินเฟ้อพุ่งขึ้นถึง 150% ประเทศอาจผิดนัดชำระหนี้ต่อกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) เรื่องราวเหล่านี้น่ากลัวมาก น่ากลัวจริง ๆ ประธานาธิบดีอาร์เจนตินาใช้เลื่อยไฟฟ้า แผนของเขาคือยุบหน่วยงานรัฐทั้งหมด และให้ทุกคนใช้สกุลเงินดิจิทัลได้อย่างอิสระ ส่วนหน่วยงานรัฐก็เป็นแนวคิดเสรีนิยมแบบทุนนิยม ซึ่งผมคิดว่าเขาจะไม่ประสบความสำเร็จ ทว่าเขาทำตามนโยบายที่หาเสียงไว้ได้สำเร็จ ซึ่งบางทีก็อาจคาดไม่ถึง

03. ผมอยากเอาใจช่วยเขา แต่ไม่แน่ใจว่าเขาจะทำได้หรือไม่ ไม่ได้คิดว่าการปฏิรูปตุลาการคือสิ่งที่ทำลายทุกอย่าง ประชาธิปไตยไม่ได้มีเฉพาะในไทย บราซิลก็มี อาร์เจนตินาพร้อมรับมือกับการโจมตีแน่นอน คุณไม่ต้องกังวลเรื่องศาลที่น่าสนใจที่นั่น

04. โลกของเราอยู่ในสถานการณ์เดียวกับอาร์เจนตินา หนี้สาธารณะซึ่งรัฐบาลถือครองร่วมกันเพิ่มขึ้นทุกวัน รวมถึงหนี้ภาคเอกชนของสถาบันการเงินและบริษัทต่าง ๆ หนี้ครัวเรือนเพิ่มสูงขึ้นในทุกด้าน ก่อนหน้านั้นก็ควบคุมไม่ได้อยู่แล้วก่อนจะมีการจัดสรรงบประมาณมหาศาล

05. เพื่อรับมือวิกฤตโควิด-19 สหรัฐฯ เตรียมงบประมาณบรรเทาผลกระทบมูลค่า 1.9 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ สหรัฐฯ ยังผ่านร่างกฎหมายในปี 2021 ซึ่งรวมกับแพ็กเกจกระตุ้นเศรษฐกิจอีกสองชุดในสมัยประธานาธิบดีทรัมป์ ทำให้หนี้สาธารณะเพิ่มขึ้น นับตั้งแต่ปี 2019 สหรัฐฯ เพิ่มหนี้อีก 4.5 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่งตามที่อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศ Laurent Krem กล่าวว่าเป็นความพยายามทางเศรษฐกิจมหภาคที่กล้าหาญที่สุดในประวัติศาสตร์สหรัฐฯ เพื่อพยุงระบบ

06. กระทรวงการคลังสหรัฐฯ เคยเตือนไว้ในบทนี้ และในบทความเฉพาะที่ตีพิมพ์ใน The Washington Post ต้นปี 2021 เขายังแสดงความกังวล ซึ่งต่อมาก็เป็นจริงว่าการกระตุ้นเศรษฐกิจจะก่อให้เกิดการปรับตัวครั้งใหญ่ เศรษฐกิจร้อนแรงเกินไปจนนำไปสู่เงินเฟ้อ อีกทั้งรัฐบาลไบเดนวางแผนจะผ่านงบประมาณ 3-4 ล้านล้านดอลลาร์เพื่อลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานและรายได้ของประเทศ และจ่ายสวัสดิการสังคมจากเงินที่มีอยู่ ส่วนหนึ่งมาจากการขึ้นภาษี โชคดีที่งบก้อนใหญ่นี้ผ่านสภาไปได้จริง นโยบายบรรเทาวิกฤตโควิดบางส่วนช่วยทำให้วินัยทางการคลังดีขึ้น แต่ทุกภาคส่วนกลับหย่อนยาน รวมถึงกลุ่มการเมืองด้วย ไม่ว่าใครขึ้นมามีอำนาจ ยุโรปแทบจะหลุดพ้นจากภาพนี้ไม่ได้

07. The New York Times รายงานในเดือนกุมภาพันธ์ 2021 ว่าหนี้ของยุโรปเป็นปัญหาใหญ่ หนี้กำลังพุ่งสูงในระดับที่ไม่เคยเห็นมาก่อน เราเคยเห็นแบบนี้มาแล้วตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สองในหลายประเทศยุโรป คือหนี้ที่เพิ่มเร็วกว่าอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ ปัญหาของประเทศจริง ๆ เห็นได้ชัดว่าอยู่ที่เศรษฐกิจ แต่ประเด็นนี้สำคัญเพราะตอนนั้นมีเทคโนโลยีให้ใช้ได้

08. กลุ่มทางสายกลางและอีกหลายคนไม่เห็นด้วยว่านโยบายแจกเงินของรัฐบาลคือเหตุผลที่ทำให้พวกเขา... ประเด็นคือมันจะสร้างหนี้ตามมาภายหลัง ผู้ที่สะสมหนี้จำนวนมากไว้แล้วระหว่างวิกฤตนั้น เหตุผลที่ใช้โควิด-19 เป็นข้ออ้างก็ฟังขึ้น เอาล่ะ โดยหลักการพื้นฐานของการบีบรัด รัฐบาลจะกู้เงินและสร้างหนี้เพิ่มเพื่อจะได้... การแจกเงินให้ประชาชนไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้องนัก ต่อให้น่าปรารถนาแค่ไหนเมื่อผมพูดถึงเรื่องนี้ นี่คือสถานการณ์ที่ผมมองว่าเรากำลังเผชิญอยู่จริง ๆ ในโลกที่หน่วยงานรัฐใช้เงินฟุ่มเฟือยมาก มันน่าหงุดหงิด

09. มีหลายครั้งที่หน่วยงานรัฐต้องการจะ... ฝ่ายบริหารมาจากการเลือกตั้ง ซึ่งอยู่ภายใต้เขตอำนาจของศาลรัฐธรรมนูญ อยู่ภายใต้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ซึ่งอยู่ภายใต้วุฒิสภา และบางทีอาจอยู่ภายใต้การควบคุมของคณะกรรมาธิการด้วยซ้ำ พระราชกฤษฎีกาก็ยอมรับได้ แต่พูดง่าย ๆ มันหมายความว่าเรา... มีหน่วยงานรัฐ ฝ่ายบริหาร ซึ่งควรจะใหญ่ที่สุด แต่กลับไม่ใหญ่เลย มันเล็กมาก เงินได้คืนให้เจ้าของแล้ว เท่านั้นเอง ผมรู้ว่าจะมีอุปสรรคมากมาย ผมรู้สึกว่า "เฮ้ นี่เป็นสิ่งที่แม้คุณจะไม่..." ควรจะกระจายออกไป แต่ต้องพิสูจน์ได้ว่ามันกระจายได้ ตามหลักประชาธิปไตย

10. ประเด็นคือเรื่องที่ [เพลง] กับเทคโนโลยีถูกรวมศูนย์ การใช้เงินอย่างชาญฉลาด ด้วยจิตวิญญาณแบบนั้น นั่นคือหลักการ สิ่งนี้จะเป็นเรื่องการใช้เงินทำพริกแกงไม่ได้ มันเหมือนการละลายสิ่งต่าง ๆ ลงในแม่น้ำ แต่ผมคิดว่านี่คือวิกฤตระดับโลก มันถึงจุดที่หน่วยงานรัฐใช้มันอยู่ เงินที่ไม่จำเป็นและไม่ควรมีอยู่เป็นหน่วย เกี่ยวกับงานของรัฐ ผมใช้คำนี้ เพราะผมบอกว่ามันเป็นวิกฤตใหญ่ หน่วยงานรัฐที่ทำตัวเหมือนระบบราชการที่กัดกินทรัพยากรคือสิ่งที่ควรถูกกำจัด ภายใต้การนำของประธานาธิบดีที่ควรถูกถอดถอนตามรัฐธรรมนูญ รุ่นใหม่นั้นเป็นไปไม่ได้ที่จะกำจัด เพราะระบบราชการใหญ่กว่า มันฆ่ามันไม่ได้

11. คุณคิดอย่างไรกับงบกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ทั้งหมดนี้ หากนำไปใช้เพื่อ... พัฒนาประเทศสหรัฐฯ คุณภาพชีวิตของชาวอเมริกันยากจนจะ... ประเทศนี้จะดีขึ้นได้อีกมากแค่ไหน (ใครจะรู้?) คนที่ไม่เคยไปต่างประเทศก็ไม่รู้ ลองไปใช้ชีวิตที่นั่นดูสิ ในชนบทอเมริกา สาธารณูปโภค... "การใช้ชีวิตสะดวกสบายใช่ไหม? ขอโทษ ฉันถูกรางวัลพลาดไป" มันไร้ประโยชน์มาสักพักแล้ว การอยู่กรุงเทพฯ ประเทศไทยยังสบายกว่ามาก สบายกว่ามาก และคนไทยเองยังไม่รู้ตัวเลย

12. ประเด็นคืออะไร ประเด็นคือบูโร... ที่ดูดทรัพยากร ปัญหาคือเงินภาษีของประชาชนจำนวนมหาศาลถูกเผาไปกับการใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น เป็นปัญหาข้ามชาติ เกินกว่าที่จะรับรู้ได้ ดังนั้นผมจึงไม่มีปัญหาอะไรเลยโดยไม่มี... หมายความว่า เมื่อเรามีหน่วยงานรัฐที่เป็น... รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งจะเอาเงินคืนไป มันมอบให้เจ้าของเงิน หนึ่งคือหลักการว่าต้องทำให้ได้ เราต้องเก็บภาษีได้น้อยลง เราต้องลดขนาดลงได้ หน่วยงานรัฐที่ไม่ก่อผลผลิตต้องทำได้ และต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าทำได้ แม้จะไม่ควรทำก็ตาม

13. การพิสูจน์ว่าทำได้คือประเด็นสำคัญ นี่เป็นการต่อสู้ที่ใหญ่กว่ามาก ไม่ใช่ความขัดแย้งทางการทหาร เศรษฐกิจคือการต่อสู้ทางการเมือง นี่คือมัน ปัญหาอย่างหนึ่งคือการใช้จ่ายฟุ่มเฟือยของพ่อ หน่วยงานรัฐใช้มันมาก ถูกใช้กันอย่างแพร่หลาย แม้ไม่มีโควิด-19 มันก็ยังถูกใช้กันอย่างแพร่หลายอยู่ดี

14. จู่ ๆ พวกเขาก็ลากยูเครนเข้ามาเกี่ยวด้วย โดยคิดถึงภาษีจากสหรัฐฯ และรัสเซียด้วย สหรัฐฯ กับรัสเซียทิ้งมันไปพร้อมกับการฆ่ากันเอง ยูเครนสูญเสียเงินหลายพันล้านรอกยวาซอล กระทรวงกลาโหมเป็นตัวใหญ่ที่สุดในบรรดาทั้งหมด มันคงเป็นประเทศหนึ่งใช่ไหม ลองคิดดู ถ้าคุณไปขวางทางรอกิลาวอร์ คุณจะถูกกำจัด มีภาพมากมายที่แสดงเรื่องนี้ อย่างที่คุณรู้ เมื่อผมพูดถึง... ทั้งหมดนี้เราไม่ได้อยู่ในโลกนี้ มันเป็นจินตนาการ องค์กรที่มีสถานะเป็นบูโรลาวอร์นั้นจริง ๆ แล้วคือรัฐซ้อนรัฐ (deep state) ในหลายประเทศ และเมื่อเป็นเช่นนั้น หากคุณมีผลประโยชน์ที่ตรงข้ามกับมัน คุณก็จะไปต่อไม่ได้ แม้คุณจะขึ้นสู่อำนาจผ่านการคัดเลือกก็ตาม ไม่ว่าจะอยู่ประเทศไหน คุณจะเป็นทรัมป์หรือจะเป็นลี? คุณจะเป็นนายกรัฐมนตรีของประเทศที่ยังไม่มีอยู่จริง ประชาธิปไตยก็ไม่ต่างกันในแง่สถานะ "ช่วงเวลาเม็ดยาสีแดง" (red pill moment) ไม่คุ้มที่จะเสียเวลาดู

15. อีกเรื่องหนึ่ง นี่คือรายการที่จะทำให้คุณตาสว่าง โอเค ผมทำธุรกิจทำให้คนตาสว่าง ตามข้อมูลของสถาบันการเงินระหว่างประเทศ เนื่องจากหนี้ ทั่วโลก ซึ่งรวมทั้งหนี้สาธารณะและหนี้เอกชน หนี้ภาคเอกชนอยู่ที่กว่า 350% ของ GDP โลกในสิ้นปี 2021 อัตราการเพิ่มของหนี้... เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วมาเป็นเวลานาน จาก 22% เป็น 350% ของ GDP โลก และยังคงพุ่งสูงขึ้นอยู่ มันพุ่งขึ้นตั้งแต่วิกฤตโควิด-19 เราไม่เคยเห็นอะไรแบบนี้มาก่อน ระดับหนี้ไม่เคยสูงขนาดนี้มาก่อน ทั้งในหรือที่อื่นใด เศรษฐกิจพัฒนาแล้วหรือประเทศตลาดเกิดใหม่? แม้ว่าตั้งแต่แรก ระดับหนี้ของ... ค่าปัจจุบันของสหรัฐฯ ใกล้เคียงกับ... ระดับหนี้เฉลี่ยทั่วโลก แต่อัตรา... สำหรับหนี้สาธารณะ หนี้ภาคเอกชนต่อ GDP สูงกว่าระดับหนี้สูงสุดใน... ในช่วงมหาวิกฤตเศรษฐกิจ แนวโน้มหนี้... การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้ส่งผลกระทบต่อสถาบันการเงิน องค์กรระหว่างประเทศที่มีหน้าที่เฝ้าระวัง สถานการณ์หนี้โลกสมควรได้รับคำเตือน พูดตรง ๆ ถ้าหนี้ของโลกยังคงเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง... เพิ่มขึ้นอย่างคงที่ในอัตราเฉลี่ยตลอด 15 ปีที่ผ่านมา และการคำนวณคร่าว ๆ ชี้ว่า... หนี้โลกอาจพุ่งเกิน 360 ล้านล้านดอลลาร์ภายในปี 2030 หรือเพิ่มขึ้นอีก 85 ล้านล้านดอลลาร์จากระดับปัจจุบัน ซึ่งจะ... อัตราส่วนหนี้โลกได้พองตัวเกินสี่เท่าของผลผลิตรวมและหนี้ทั้งหมดของโลก ระดับนั้นจะเป็นอุปสรรคต่อการเติบโต เศรษฐกิจได้รับผลกระทบจากต้นทุนการชำระหนี้

16. มีหลายสิบ [ไม่ชัดเจน] รอบบอกว่าเราไม่เคย... เรากำลังเห็นหนี้โลกเพิ่มขึ้นในอัตรา... "มันไม่เร็วขนาดนี้ตั้งแต่ปี 2016" แถลงการณ์กล่าว ตามรายงานฉบับหนึ่ง สถาบันการเงินระหว่างประเทศได้เผยแพร่บทความในเดือนพฤศจิกายน 2020 ชื่อว่า "หนี้มากขึ้น ปัญหามากขึ้น" โดยสรุปแล้ว วิกฤตนี้จะ... การแพร่ระบาดใหญ่ย่อมต้องเกิดขึ้นสักวัน มันแค่เร่งให้มันเกิดเร็วขึ้น ผมคิดว่านี่สำคัญ และอยากพูดถึงมัน นี่เป็นเพียงการประเมินคร่าว ๆ ของวิกฤตหนี้ ในโลกนี้ หากมองจากมุมวิชาการ... มันเป็นปัญหาใหญ่อย่างแน่นอน คุณอาจมองจากอีกมุมหนึ่งแล้วพูดว่า "แล้วไงล่ะ?" อ้อ นั่นคือหนี้รวมทั้งโลก คุณจะพูดถึงอะไร? คุณกลัวอะไร? คุณกลัวโลกต้องกู้เงินหรือ? เงินจากกองทุนการเงินระหว่างดวงดาวหรือ? ใช่ไหม? ผมจะมองจากมุมมองที่บ้า ๆ อย่างเช่น... ก็ได้ แต่ Nouriel ให้คำเตือนระหว่างช่วงพัก สุดท้ายในประเด็นนี้ พวกเขาก็บอกว่าใช่ เข้าร่วมการประชุมเรื่องการแปลงหนี้ การเปลี่ยนอสังหาริมทรัพย์เพื่อเป็นหลักประกัน หรือการแปลงสินเชื่อจำนองเป็นหลักทรัพย์ เอาล่ะ ตอนนี้ชัดแล้ว นั่นหมายความว่าสินเชื่อที่อยู่อาศัยมีคุณภาพต่ำหรือ? สินเชื่อจำนองซับไพรม์อันตราย และคนส่วนใหญ่ก็เช่นกัน ไม่ว่าพวกเขาจะวางใจแค่ไหน งานของเขาก็เผยให้เห็นธาตุแท้ของพวกเขา ผมเห็นว่าเป็นหนี้ดอกเบี้ยต่ำและเงื่อนไข เงื่อนไขการกู้ยืมที่หละหลวมเป็นปัจจัยหนุน ที่เติมเชื้อให้ฟองสบู่ตลาดอสังหาริมทรัพย์ หลังการประชุมนั้น เขาก็ขับรถไปเที่ยว ในอุทยานแห่งชาติเดธวัลเลย์ มีภูมิประเทศที่คล้ายพื้นผิวดวงจันทร์ และเป็นที่ต่ำ สูงกว่าระดับน้ำทะเล ที่นักขุดทองจำนวนมากเสียชีวิตจากความร้อนระอุ ถูกเผาในฤดูร้อนขณะขุดหาโลหะมีค่าที่เป็นประกาย ในช่วงเวลานั้น เขาได้พบหุบเขาแห่งความตาย บุคคลที่ทำให้เขายิ่งกังวลเรื่องหนี้ ผู้เขียนหนังสือเล่มนี้อีกคนหนึ่งคือ ดร.ดูม (Dr. Doom) ชื่อเล่น Doom หมายถึงเขามีโลกทัศน์แบบ... การมองโลกในแง่ร้ายเป็นสิ่งที่ดีที่สุด แต่ส่วนใหญ่เขาก็ทำนายแบบนั้น วิกฤตเศรษฐกิจ จากที่ผมอ่านในหนังสือ "MegaThreats" จริง ๆ แล้วถูกส่งมาให้ผมโดยบังเอิญ จังหวะพอดีเป๊ะ! เราเพิ่งคุยกันเรื่อง GDP กับหนี้อยู่เลย